Hoe de groothandelsprijs bij jou aankomt, hangt af van je contract. Hier staat per soort contract hoe snel de markt doorwerkt en welke regels gelden. Dit is uitleg, geen advies over welk contract je kiest.
Je leverancier koopt gas en stroom op de groothandelsmarkt, meestal maanden vooruit. Daardoor komt een prijsstijging of daling pas later in je tarief. Bij een vast contract pas als het afloopt, bij een variabel contract bij de volgende aanpassing, bij een dynamisch contract meteen. Hoe die vertraging in 2022 en 2026 uitpakte, lees je in van groothandelsprijs naar je contract.
Drie soorten contract
Vast
Je prijs per m³ en per kWh ligt vast voor de looptijd. Sinds de Energiewet van 1 januari 2026 moet elke leverancier met een vergunning een modelcontract met een vast tarief voor één jaar aanbieden.ACM
Variabel
De leverancier mag het tarief aanpassen op vaste momenten die in de voorwaarden staan, vaak per kwartaal. Ook voor variabel is er een modelcontract.ACMACM
Dynamisch
Je stroomprijs volgt per uur of kwartier de day-aheadprijs, plus een vaste opslag. Wat je merkt van de markt, merk je direct. De uitleg over de veiling staat in hoe de stroomprijs ontstaat.
In juli 2026 had 55% van de huishoudens een vast contract, 37% een variabel en 8% een dynamisch contract.ACM In maart 2026, na het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten, stapten 110.000 huishoudens over naar een vast contract, terwijl dat er normaal zo'n 20.000 per maand zijn.ACM
De regels
Tariefwijziging. Bij een variabel contract meldt de leverancier een nieuw tarief minstens een maand vooraf. Je mag dan opzeggen.ACM
Opzeggen van variabel of dynamisch. Zonder opzegvergoeding, met de opzegtermijn uit je contract.ACM
Opzeggen van vast. Tussentijds betaal je een opzegvergoeding. Die is maximaal het verlies dat de leverancier lijdt door je vertrek.ACM
Wat consumenten betalen
Stand van 16 oktober 2026, met de CBS-cijfers over september 2026 (voorlopig).
Gemiddeld tarief, september 2026, inclusief btw
Wat
Gas per m³
Stroom per kWh
Leveringstarief, vast en variabel
€0,66
€0,15
Leveringstarief, dynamisch
geen cijfer
€0,21
Energiebelasting
€0,73
€0,11
Samen, vast en variabel
€1,39
€0,26
Bron: CBS, Gemiddelde energietarieven voor consumenten (85592NED), gewijzigd 13 oktober 2026. Netkosten, vaste leveringskosten en de vermindering energiebelasting zitten er niet in.
Bij gas is de energiebelasting groter dan het leveringstarief. Een verdubbeling van de groothandelsprijs is dus nooit een verdubbeling van je rekening.CBS Hoe de belasting zich verder opbouwt, valt buiten deze site; wij blijven bij de markt.
